Konu: Kentleri Nasıl Gezmeli ?

Kentte yürümek, yüzleri ve yerleri gözleyerek kent hakkında ipuçları toplamaktır.

Kentleri nasıl gezmeli? Yanıtı pek zor olmayan bir soru. Tabii ki yürüyerek. Ama aylak aylak bir yürüyüşten bahsediyorum. Aylak insan kentte, ormanda yürür gibi yürür, keşiflere açıktır. Yüzleri ve yerleri gözleyerek kent hakkında ipuçları toplar. Tıpkı doğa yürüyüşlerinde çiçek toplayan yürüyüşçüler gibi. Fransız antropolog ve sosyolog David Le Breton’a göre aylak amatör bir sosyologdur ama aynı zamanda da güçlü bir romancı, bir gazeteci, bir siyaset adamı, bir anı toplayıcısıdır. Her zaman uyanık, gevşek ve uyuşuktur.

Kentte yürüyüşe tablolar, manzaralar, görüntüler eşlik eder ve insanın merakı sürekli canlı kalır. Bir yığın önemsiz gibi gözüken olay gerçekleşir. Karşılaşılan insanların bazıları keyif, bazıları sıkıntı verir. Yürüyüş aynı zamanda sokakları, evleri, pencereleri, meydanları, anıtları, camileri, dükkânları seyretmektir.

Kent yürüyüşçülerine mahallelerde, sokaklarda farklı kokular eşlik eder. Sabah kokuları, öğle kokuları, akşam kokuları farklı farklıdır. Ekmek kokusu, pasta kokusu, kebap kokusu, köfte kokusu, simit kokusu, döner kokusu, balık kokusu, evlerin pencerelerinden uçup gelen yemek kokuları. Tüm bu kokular yürüyenin iştahını kabartır, onu yemek düşlerine sürükler.

Ben de her gittiğim ülkede, kaldığım otelin adresini bir kâğıda yazıp cebime koyduktan ve bir de kent haritası aldıktan sonra düşerim yollara ve aylak yürüyüşümü başlatırım.

Yanıma adres alma alışkanlığımı Pekin gezisinden sonra edindim. Kaldığım otelden çıkmış, sokak sokak dolaşıyordum. Otura kalka akşama kadar yürüdüm. İnsanları seyrettim, kokuları kokladım. Ünlü Tiananmen Meydanı’na geldiğimde, hem akşam olmuş hem de ayaklarım dayanılmaz şekilde sızlamaya başlamıştı. Bir taksi çevirdim. İşte ne olduysa ondan sonra oldu. Şoföre kaldığım otelin nerede olduğunu bir türlü anlatamadım. Şoför, otelin İngilizce adını bilmiyordu, ben de Çincesini. Çaresiz indim. Ne yapacağımı şaşırmıştım.

Meydanı dört dönerek İngilizce bilen birisini aradım. Bu arayışım tam iki saat sürdü ve sonunda üniversitede görevli bir Alman’ın yardımıyla otelimi bulabildim. O gün bugündür yanımda, bulunduğum ülkenin dilinde yazılmış adres olmadan sokağa çıkmıyorum.

ATLAS 2012 ŞUBAT SAYI / 227 Yazı: Mehmet Yaşin

Bu gezmenin amacına ve şekline göre değişkenlik gösteriyor . Türkiye'de yaşayıpta İstanbul'a ilk defa gelen bir insan öncelikle " İstiklal Caddesine " gitmek ister. Metini de duymuştur , ismini de duymuştur . Gider bakar görür . Kafasında tasvir ettiklerinin aynısını da bulur haliyle . Bu kalabalıkta bu insanlar ne yapıyorlar diye yadırgamadan salıverir kendisini caddeden aşağıya doğru . Galatasaray Lisesinin oraya gelir ve durur . Bitti zanneder . Hemen aşağısından Tünelle Karaköy'e inildiğini bilmez . O " İstiklal Caddesini " sadece kuru kalabalık olarak görmektedir . Sonrasında Beşiktaşa iner . Boğazı da bir yakından görmek ister . Bir elinde makinasıyla kameralara oynar .

Yurtdışından İstanbul'a gelen insanlar ilk önce Tarihi Değeleri ziyaret ederler . Onların amaçları boş gezme değil , Kültürel Ziyarettir . Gülhaneden Topkapıya kadar santim santim dolaşırlar . Kapalı Çarşı'da bir çay içerler . Sonrasında eşsiz boğazın keyfini sürerler .

Demek istediğim şu aslında ; Kentler ziyaret edilirken kafa da yer alan düşünceler ortaya çıkar . Amaç işin geyik kısmımı yoksa Kültürel boyutu mu ?

Kentleri gezmeden önce araştırmalı insan . Nerede ne var ? Nereler gezilmeli ? Biraz okumalı , biraz araştırmalı gitmeden önce .

Klasik bir soru vardır . Çok gezen mi bilir , çok okuyan mı ?

Gezmeden okuyan , sadece okuduklarıyla kalır .
Okumadan gezen ise , sadece gezdikleriyle ...