Yeni mesajlar Yeni konular En çok cevaplanan En görüntülenen konu En çok begenilen

En çok mesaj
Kullanıcı
Mesaj
TEO
20,304
aSk
19,734
Eqe
18,257
14,641
12,893
11,258
10,921
10,916
10,544

Guns Germs And Steel / Tüfek Mikrop Çelik

AycA_S

TF Üyesi
Katılım
20 Kas 2015
Mesajlar
12,893
Tepkime puanı
5,226
Puanları
113
Konum
İstanbul
Cinsiyetiniz
Bayan
Burc
Yengeç
Nerden:
34 İstanbul
İlgi Alanı:
Tarih, spor
Kitap ne hakkında:

Kitap Avrupa'lıların nasıl askeri güç, mikroplar ve yüksek teknolojiye sahip olup dünyanın geri kalanına hükmettiği sorusuna yanıt arıyor. Onları diğerlerinden farklı kılan neydi? Bu üstünlüğü ne şekilde sağladılar? Neden Amerika yerlileri Avrupa'yı değil de Avrupa'lılar Amerika'yı keşfetti? Bu eşitsizliğin kaynağı neydi?

Jared Diamond kısaca dünya üzerindeki farklı toplulukların bu denli farklı gelişmişlik düzeylerine sahip olmalarının nedeninin bu toplulukların başlangıçta sahip oldukları coğrafi avantaj ve dezavantajlar olduğunu söylüyor. Verimli bitkilere, evcilleştirilebilecek hayvanlara sahip olan ortadoğulular kısa sürede büyük topluluklar haline geldi ve bu topluluklar benzer coğrafi avantajlara sahip bölgelere yayılıp büyük medeniyetler inşa ettiler. Avrupa'lılar daha akıllı,daha üstün oldukları için değil ataları buğday-arpa gibi verimli ürünlere ve tarlalara sürülebilecek hayvanlara sahip olduğu için hükmeden taraf oldular.

Avcı toplayıcılar zamanlarının büyük çoğunluğunu yiyecek bulmak için harcıyordu. Ancak büyük tarım toplumlarındaki ürün bolluğu bazı kişilerin yiyecek için çalışmayıp zamanlarını belli konularda uzmanlaşmak ve teknoloji geliştirmek için ayırmasına fırsat verdi. Bu sayede bu toplumlar kompleks hale geldi ve yeni teknolojiler elde edildi.

KİTAPTAN NOTLAR: yazar eksi'den Serhad BARAN
Avcı-Toplayıcılar belli bir çevrede elde edilebilecek yiyecek miktarının kısıtlılığı sebebiyle büyük gruplar halinde değil küçük gruplar halinde yaşarlar.

13 bin yıl önce son buzul çağının etkileri son bulmuştu. Dünya daha sıcak ve nemli hale geliyordu. ortadoğu bugünkünden çok daha az kuraktı. buradaki insanlar dünyanın geri kalanındakiler gibi avcı-toplayıcı küçük gruplar halinde yaşıyordu. ortadoğu'da ağaçların arasında yabani olarak yetişen arpa ve buğday vardı. bunlar yeni gine'deki (Ortadoğu ve Avrupayla kıyaslanan bölge) avcı-toplayıcı grupların sahip olduğu sagu'dan( bir bitki) çok daha bol ve besleyiciydi.

12.500 yıl önce buzul çağı şartları geri döndü. Dünya daha soğuk ve daha kurak bir yer haline geldi. ortadoğulular bin yıl süren bu kuraklık süresince gezici yaşam tarzını sürdüremeyince bulabildikleri su kaynaklarına yakın yerlerde kaldılar ve çervelerinde arpa ve buğday tarlaları oluşturdular. arpa ve buğday bu kurak koşullarda hayatta kalabilecek kadar dayanıklıydı.böylelikle ortadoğulular dünyanın ilk çiftçileri oldular. ekme ve hasat döngüsünün her seferinde en büyük, en lezzetli buğday ve arpay tanelerini seçerek farkında olmadan bir yapay seçilim oluşturdular.

Tarım, ortadoğudan kısa bir süre sonra çin'de ortaya çıktı. (pirinç) ve dünyanın farklı birkaç bölgesinde daha: amerika(mısır,kabak ve baklagiller) Afrika( süpürge darısı,akdarı,yer alması)

*
Tarımın görüldüğü yerlerin çoğunda tarımı görece büyük ve gelişmiş bir medeniyet izledi. ancak bu durum yeni gine için geçerli değildi. dünyanın geri kalanıyla aşağı yukarı benzer zamanlarda tarımı keşfetmiş bu insanlar diğerleri kadar gelişmiş bir medeniyet kuramamıştı. çünkü tarımını yaptıkları "taro" adındaki bitki buğday veya arpaya göre ekimi oldukça zor, uzun süre depolanamayan, protein oranı düşük bir bitkiydi. buradaki insanlar protein elde edemiyorlardı. Yani yaşadıkları çevre gereği sahip oldukları bitkiler diğerlerine göre bir dezavanataj yaratıyordu.

*
Tarım insanlar arasındaki eşitsizliğin sebebini anlamak için çok önemlidir ve burada tarımın yapılması kadar yapılan tarımın türü de önem taşır. en verimli ürünlere ulaşımı olan insanlar en üretken çiftçiler haline gelmiştir . coğrafi şans
*
Asırlarca daha besleyici ve daha bereketli ürünlere sahip olan amerikalılar yeni gine'leri göre daha avanajlıydı. modern amerika'nın zenginliği taro ve muzla sağlanamazdı.

avcı-toplayıcı olarak kalan insanlar dünyanın hiçbir yerinde tarım yapanlar kadar yiyecek sahibi olamadılar. bu kronik bir dezavantajdı.

9 bin yıl önce ortadoğudaki ilk yerleşim alanları yerlerini çok daha büyük köylere bırakmıştı ve etrafını tarım alanları kuşatan bu köylerde insanlar hayvanları evcilleştirmeye başlamıştı. keçi ve koyun antik dünyada avcilleştirilen ilk hayvanlardı. bunları büyükbaşlar takip etti. ilk başlarda et ve süt için evcilleştirilen bu hayvanlar saban takılıp tarla sürmek için kullanılınca tarım verimliliği büyük oranda arttı. yeni gine'de dünyanın başka yerlerinde insanlar bu tür hayvanlara sahip olamadılar. çünkü evcilleştirecek hayvan yoktu. yalnızca insan gücü kullanmak zorundaydılar. 10 bin yıllık evcilleştirme çabası sonucunda yalnızca 14 tür evcilleştirilebilmiştir. bunların hiçbirisinin atası yeni ginede veya avustralyada değildir. biri hariç (lama-güney amerika) asya,avrupa ya da kuzey amerika'dır.

EVCİLLEŞTİRMEYE DAİR:

Afrika'nın dört zebra türü (evcilleştirilememe meselesinde) daha da beterdir. evcilleştirme çabaları onları arabalara koşmak kadar ileri gitmiştir. 19. yy.'da güney afrika'da koşum hayvanı olarak denenmişlerdir. tuhaflıklarıyla ünlü lord walter rothschild, londra sokaklarında zebraların çektiği bir arabayla dolaşmıştır. Heyhat, zebralar yaşları büyüdükçe akıl almaz derecede tehlikeli olurlar.

Dünya'daki en iyi ekinlere sahip olan bölge aynı zamanda en iyi havvanların da (inek,domuz,koyun,keçi) anavatanıydı. (bereketli hilal) coğrafi şans

Köyler büyüdükçe tarlalarda çalışacak daha çok insan oldu ve daha fazla insanı besleyecek ürün üretilebildi. bu sayede topluluk içindeki bazı kişiler tarım yükünden kurtulurak birtakım özel işlerle ilgilendiler. yeni yetenekler ve yeni teknolojiler geliştirdiler.

Kırılgan iklim ve çevreninin aşırı istismarı sonucu ortadoğu verimliliğini kaybetti. insanlar göç etmek zorunda kaldı. göç bereketli hilalin doğusuna ve batısına oldu. buralar bereketli hilalle benzer enleme sahiptiler. dolayısıyla benzer iklim koşullarına ve bitki örtüsü vardı. bereketli hilaldeki hayvan ve bitkiler avrasyanın doğu batı eksenindeki başka yerlerde de gelişti. ( kuzey afrika,avrupa,hindistan) buralarda büyük medeniyetler ortaya çıktı.
 

First panel title

First panel content

Second panel title

Second panel content
Üst